İnformasiya dövründə yaşayırıq. Sosial şəbəkələr, onlayn anketlər, alış-veriş saytları – həryerdə bizdən şəxsi məlumatlar tələb olunur. Ancaq bu məlumatların harada və necəistifadə edildiyini çox vaxt düşünmürük. Halbuki sadə bir paylaşım belə ciddi nəticələrəsəbəb ola bilər. Gəlin, öncəliklə "şəxsi məlumat" ın nə olduğunu öyrənək. Şəxsi məlumat – sizi tanıtmaq vəayırd etmək üçün kifayət edən istənilən informasiyadır. Bunlara aşağıdakılar daxildir: 1. Ad, soyad; 2. Doğum tarixi; 3. Şəxsiyyət vəsiqəsi və ya FIN kod; 4. Telefon nömrəsi, e-poçt ünvanı; 5. Ünvan; 6. Bank kartı və hesab məlumatları; 7. IP ünvanı, geolokasiya; 8. Sosial şəbəkə profilləri. Bu məlumatların bir neçəsinin bir arada paylaşılması sizi fırıldaqçıların hədəfinə çevirə bilər. Ən çox rast gəlinən risklər hansılardır? 1. Kimlik oğurluğu (Identity Theft): Sizin adınızla kredit götürmək, saxta profillər yaratmaq mümkündür. 2. Hesabların ələ keçirilməsi: Doğum tarixiniz və e-poçt ünvanınız bəzən hesabların parol bərpa funksiyalarını sındırmaq üçün kifayətdir. 3. Reklam və izləmə məqsədilə istifadə: Girdiyiniz saytlarda sizə uyğun reklamlar göstərmək üçün məlumatlarınız toplana bilər. Bubəzən izniniz olmadan da baş verə bilər. Bəs biz nələri paylaşmamalıyıq? 1. Şəxsiyyət vəsiqəsinin şəkli. Hətta dostlar arasında belə; 2. FIN kod və kart məlumatları; 3. Uşaqların şəkilləri və şəxsi məlumatları; 4. Səyahət planları ("filan tarixdə evdə olmayacam"); 5. Telefon nömrəsi və e-mail açıq şəkildə (xüsusilə forumlarda və elan saytlarında); Digər bir sual: Özümüzü necə qoruyaq? 1. Məxfilik ayarlarını yoxla: Sosial şəbəkələrdə kimlərin nəyi görə biləcəyini müəyyən et; 2. Məlumat paylaşmazdan əvvəl düşün: Bu məlumat kiminsə əlinə keçsə, mənə zərər vurabilərmi? 3. Parollarını güclü saxla və paylaşma; 4. Tanımadığın tətbiqlərə və saytlara icazə vermə; Və bunu unutmayın: internet heç nəyi unutmur. Bir dəfə paylaşdığınız şəxsi məlumat illərləinternetdə qala və sizə problem yarada bilər. Buna görə də, paylaşmadan əvvəl düşününvə özünüzü qoruyun. Şəxsi məlumat sizin məsuliyyətinizdir.
Şəxsi məlumatların qorunması-nələri paylaşmaq təhlükəlidir?
